

Trong quý 1 năm nay, một con số khiến chúng ta phải trăn trở: gần 92.000 doanh nghiệp rời khỏi thị trường. Mỗi ngày có khoảng 1.000 thực thể kinh tế “khai tử”. Đáng nói là, GDP vẫn tăng trưởng tốt, thị trường vẫn vận hành, vậy lý do thực sự nằm ở đâu?
Tại Nhân Cách Việt, chúng tôi quan niệm doanh nghiệp giống như một cái cây. Nếu chỉ mải mê đuổi theo “ngọn” (doanh thu) mà quên chăm sóc “gốc” (nội lực quản trị), cây sẽ đổ ngã trước cơn gió đầu tiên. Tôi từng chứng kiến một quán phở rất đông khách, doanh thu mỗi tháng vài trăm triệu, nhưng rồi đột ngột đóng cửa. Không phải vì dịch bệnh, cũng không phải vì ế khách, mà vì… hết tiền.
Dưới đây là 5 lỗ hổng “thiếu gốc” khiến doanh nghiệp chết dần từ bên trong mà anh chị chủ cần tỉnh thức.
Sai lầm lớn nhất là xem khách hàng chỉ là những con số doanh thu thuần túy mà thiếu đi sự thấu cảm (Đạo đức).
Lỗ hổng: Chi 80% ngân sách để kéo khách mới bằng mọi giá, nhưng lại để khách cũ lặng lẽ rời đi vì sự phục vụ hời hợt, vô tâm.
Hệ quả: Chi phí tìm khách mới cao gấp 7 lần giữ khách cũ. Khi thị trường bão hòa, doanh nghiệp sẽ rơi vào cái bẫy “tăng trưởng giả” và kiệt sức.
Góc nhìn 3 Gốc: Hãy xây dựng hệ thống chăm sóc khách hàng bằng lòng biết ơn. Khi ta phục vụ khách bằng cái tâm, khách sẽ trở thành “đại sứ” cho thương hiệu của ta.
Làm chủ mà chỉ dựa vào cảm giác “chắc là ổn” là một sự thiếu hụt về Trí tuệ trong quản trị tài chính.
Lỗ hổng: Doanh thu tăng nhưng chi phí tăng nhanh hơn. Nhiều chủ tiệm nail, quán ăn thấy tiền vào nhiều nhưng cuối tháng trừ hết chi phí thì lợi nhuận còn thấp hơn cả lương đi làm thuê.
Hệ quả: Bạn không làm chủ được cuộc chơi mà đang bị những con số kéo đi.
Lời khuyên: Mọi mục tiêu tài chính và điểm hòa vốn phải được định lượng rõ ràng từng ngày. Kinh doanh cần sự tỉnh táo của lý trí trước khi bay bổng với đam mê.
Nếu không có bạn mà doanh nghiệp không tự chạy được, thì đó không phải là một doanh nghiệp, đó là một công việc cá nhân có thêm người phụ việc.
Lỗ hổng: Chủ ôm đồm từ chốt đơn đến giải quyết khiếu nại vì “không ai làm tốt bằng mình”.
Hệ quả: Khi người chủ ốm, doanh nghiệp ốm theo. Đây là sự thiếu hụt về Nghị lực trong việc buông bỏ cái tôi để xây dựng đội ngũ.
Lời khuyên: Hãy xây dựng quy trình (SOP) và đào tạo con người theo hướng kế thừa. Một doanh nghiệp bền vững phải vận hành dựa trên hệ thống, không phụ thuộc vào bất kỳ cá nhân nào.
Khi thị trường khó khăn, nhiều người chọn hạ giá như một “phao cứu sinh”. Nhưng thực tế, đây là nhát dao cắt vào chính mạch máu của mình.
Lỗ hổng: Cuốn vào vòng xoáy giảm giá với đối thủ mà quên mất giá trị cốt lõi.
Góc nhìn Nhân Cách Việt: Khách hàng không chỉ trả tiền cho sản phẩm, họ trả tiền cho niềm tin. Hạ giá quá thấp là bạn đang thừa nhận giá trị của mình cũng thấp như vậy.
Giải pháp: Thay vì giảm giá, hãy tăng giá trị. Hãy thêm sự tận tâm, thêm bảo hành, thêm trí tuệ vào dịch vụ. Đó mới là con đường bền vững.
Nhiều doanh nghiệp trong số 92.000 kia chết không phải vì lỗ, mà chết vì… đứt dòng tiền đúng lúc cần nhất.
Lỗ hổng: Doanh thu ảo trên giấy tờ rất cao nhưng tiền mặt lại nằm hết ở công nợ hoặc chôn vào mặt bằng, chi nhánh mới quá sớm.
Ví dụ: Anh chủ quán phở tôi kể mở thêm chi nhánh quá vội vàng khi chưa có quỹ dự phòng, dẫn đến “đột tử” khi dòng tiền cạn kiệt.
Lời khuyên: Luôn giữ ít nhất 3 tháng chi phí cố định làm “vùng đệm an toàn”. Đừng để lòng tham mở rộng lấn át sự an toàn của hệ thống.
Năm lỗi trên, chỉ cần mắc một lỗi cũng đủ để kéo sụp đổ cả một cơ nghiệp. Tuy nhiên, mọi lỗi lầm đều có thể sửa chữa nếu chúng ta nhận diện sớm bằng Trí tuệ và thay đổi bằng Nghị lực.
Tại Nhân Cách Việt, tôi không chỉ mong muốn anh chị bán được nhiều hàng, mà mong muốn chúng ta cùng xây dựng những doanh nghiệp có “Hồn”, có hệ thống vận hành tự động và mang lại giá trị thật cho xã hội.
Dành cho bạn: Nếu bạn đang loay hoay không biết doanh nghiệp mình đang hổng ở đâu, tôi có tặng bạn bản Checklist khám sức khỏe doanh nghiệp. Hãy sớm nhận diện để “vá” lỗ hổng trước khi quá muộn.
Nguyễn Hồng Phong CEO Nhân Cách Việt